De Weideman: Investeren in weiden loont
Een zomer met verschroeide en verdroogde weilanden en koeien die zuchten onder hittestress, de boer vaak ook, het is geen feest. Hopelijk maakt het najaar dat een beetje goed. Er kwam een lichtpuntje voorbij voor ons weiders: in de jaren 2021 tot en met 2025 was het saldo van weidende bedrijven gemiddeld €2,30 per kg hoger dan van opstallers. Accountantskantoor aaff analyseerde bedrijfsresultaten van klanten over deze jaren en ziet bij weiders een iets lagere melkproductie en een hogere melkprijs, vooral door toeslagen. Samen met iets lagere voerkosten levert dat dus een saldoplus op, die voor een melkplas van 1.3 miljoen kg melk uitkomt op €30.000 per jaar.
Volgens aaff is beweiding dus meer dan een maatschappelijke wens of een voorwaarde binnen specifieke melkstromen. Met weiden kunnen de meeste bedrijven een hoger saldo realiseren, ook in de voorbije jaren met heel beste melkprijzen. En bij het melkprijsniveau van nu is het nog belangrijker om op de kosten te letten.
De analyse laat zien dat de ene helft van het hogere saldo komt door een hogere opbrengst per liter. Deels is dat uit weidepremie en deels uit extra toeslagen in plusprogramma’s waarin weiden een randvoorwaarde is. De andere helft zit hem in lagere voerkosten (eigen ruwvoer en aankoop) en iets lagere mestafzetkosten.
Wat ik nog interessanter vind, is het verschil in kostenstructuur tussen weiders onderling. Dat is voor het laatst in 2013 door Wageningen gedaan. De hoeveelheid gras die de koeien uit de wei halen bleek doorslaggevend. De gemiddelde kostprijs van een kg drogestof uit weidegras was toen zo’n 10 cent lager dan van kuilgras. Bij weidegras is acht cent minder nodig voor voederwinning, twee cent minder voor het voersysteem, één cent minder voor de voeropslag en één cent meer voor schoonmaaien/bloten. Daarbij is dus nog niet eens de superieure eiwitkwaliteit meegenomen als je weidegras met kuilgras vergelijkt.
De conclusie van die studie is dat investeringen om koeien zelf meer gras uit de wei te laten halen snel uit kunnen. Als je met een goed beweidingssysteem je koeien zelf twee kilogram drogestof meer uit de wei laat halen en je past er je bijvoeding goed op aan, dan levert dat ruim €10.000,- op. Maatregelen om je koeien zelf meer gras uit de wei te laten halen kunnen dan eigenlijk altijd uit. Het succes hangt wel mede af van het weer, zoals we deze zomer weer extreem ervaren. De kans op vaker droge zomers is extra reden om vroeg in het voorjaar te beginnen met weiden en in het najaar zo lang mogelijk doorgaan.
Met een bewuste keuze voor een passend beweidingssysteem en dat goed en consequent uitvoeren is geld te verdienen. Een beter of langer kavelpad, een extra brug of een paar veeroosters voor een oversteek zijn zaken waarmee je je beweidingsplatform kunt vergroten.
Gebruik de inzichten uit de aaff-studie dus niet alleen als schouderklopje dat je als weider op een goed spoor zit, maar kijk ook hoe je op jouw bedrijf de weidegang verder kunt optimaliseren om eruit te halen wat erin zit.
We spreken elkaar, 